Wat is de wederopbouw waard?

‘Arnhem, Stalingrad van het Westen’. Verwoesting en woningnood vormden na de Tweede Wereldoorlog het ‘excuus’ voor een grondige herinrichting en uitbreiding van de stad. De geschiedenis lijkt zich te herhalen; we staan nu weer voor een gigantische woningbouwopgave. Bovendien maakt de klimaatcrisis de verduurzaming van onze gebouwde omgeving noodzakelijk. Wat kunnen we leren van de wederopbouw en wat moeten we met het erfgoed uit die tijd?

Houtskool en sigarettenrook, in zwart-wit legde Louis van Gasteren de ‘conceptie’ vast van Nagele, een ‘Nieuw Dorp op Nieuw Land’ zoals de titel van zijn documentaire uit 1960 luidt. Hierin zien we hoe ‘progressieve stedenbouwkundigen en architecten’ invulling geven aan de ‘aantrekkelijke opdracht’ om uit het niets ‘een volledige dorpsgemeenschap’ te creëren ‘volgens wetenschappelijke richtlijnen en overeenkomstig moderne inzichten’. Het moest hier ‘goed wonen’ worden voor de landarbeider, die daar zelf overigens niks over te zeggen had. Het filmfragment, waarmee hoofdspreker Eva ter Braak aftrapte, is tekenend voor de wederopbouw toen ‘Nederland op een gigantische schaal aan de tekentafel werd vormgegeven’.

Lees hier het volledige verslag in PDF.


NUTOPIA! Naar aanleiding van de honderdste verjaardag van het Bauhaus gaat CASA in 2019 op zoek naar experiment, innovatie en idealisme in de architectuur anno nu. 

Foto's: Rachelle Stoffels Fotografie